Nieuwsbrief | December 2014

Gebiedscoöperatie Westerkwartier is een denkwijze

De Gebiedscoöperatie Westerkwartier wil als maatschappelijke onderneming een aanjager zijn van maatschappelijke innovatie. Belangrijk hierbij is nieuwe kennis en inzichten te ontwikkelen en toe te passen in de vraagstukken van de regio. Afgelopen maanden is hier intensief aan gewerkt en langzaam worden de resultaten zichtbaar.

We zijn eigenlijk op zoek naar nieuwe verdienmodellen in het landelijk gebied. Om tot deze verdienmodellen te komen hebben we een aanpak gekozen waarbij samenwerking tussen sectoren van cruciaal belang is. Dan hebben we het onder andere over Landbouw, Onderwijs, Overheden, Natuurbeheerders, Zorg en Recreatie. Om deze sectoren met elkaar te verbinden is een andere denkwijze noodzakelijk. We kijken op schaal naar het Westerkwartier en laten ons niet afleiden door pure sectorale belangen. Stelt u zich eens voor dat u een plan moet bedenken voor het beheer van een kudde van 65.000 runderen. Thema’s als landgebruik, voer, mestbehandeling en landschapsbeheer krijgen een heel andere dimensie. De grote vraag is; hoe pak je dat aan? Zeker wanneer onderwerpen als sensortechnologie, energie, natuurbeheer, voedsel en zorg worden toegevoegd aan de exploitatie van een dergelijke kudde.

De Gebiedscoöperatie Westerkwartier heeft een Projectontwikkelbureau om bovenstaande vraagstukken om te vormen tot uitvoerbare projecten inclusief financiële dekking. Om tot de juiste ondernemingsplannen en/of businessmodellen te komen moeten vaak veel vragen worden beantwoord. Hiervoor heeft de gebiedscoöperatie een Kenniswerkplaats ingericht waar studenten, docenten en experts oplossingen zoeken voor uitdagingen of de weg weten waar de noodzakelijke antwoorden te vinden zijn.

In deze nieuwsbrief brengen we u op de hoogte van een aantal van onze plannen en projecten.

Ons uitgangspunt is, Samen meer Westerkwartier!

Hans Bergsma
Directeur


unkj45named
Agenda:

  • 18 december 2014, Inspiratiebijeenkomst Sensortechnologie Graslandbeheer van 20:00 -22.30 uur.
  • December 2014, gebiedsbijeenkomst Levend Landschap Westerzand-Lutjegast.

Inspiratiebijeenkomst sensortechnologie graslandbeheer
Het gebruik van sensoren is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. In de melkveehouderij wordt er al heel lang gebruik van gemaakt, denk aan automatische koeherkenning. De melkrobot is een ander voorbeeld. De mogelijkheden en toepassingen van de sensortechnologie, gekoppeld aan beslissingsondersteunende systemen, nemen razendsnel toe.
Voor de rentabiliteit van een melkveebedrijf zijn de prestaties van de koe en de opbrengst van het grasland zeer bepalend. In het landelijke project Smart Dairy Farming staat de koe en haar prestaties centraal. Waar echter nog minder oog voor is, is de vraag hoe de prestaties van het grasland duurzaam op een hoger peil gebracht kunnen worden.
Het Westerkwartier bestaat overwegend uit grasland. Op een deel hiervan wordt agrarisch natuurbeheer (weidevogels, houtsingels) toegepast. En daarnaast is er nog een aanzienlijk areaal grasland in natuurbeheer. Dit tezamen maakt het razend interessant om er bij stil te staan hoe de sensortechnologie kan helpen om al dit grasland zo te gebruiken dat het duurzaam het meeste bijdraagt aan de agrarische en de natuurdoelen.
De Gebiedscoöperatie Westerkwartier ziet hierin een belangrijke uitdaging voor het Westerkwartier. Daarom organiseert zij met ondersteuning van een tweetal deskundigen op het gebied van sensortechnologie een Inspiratiebijeenkomst Sensortechnologie Graslandbeheer op 18 december 2014 van 20.00 – 22.30 uur. De bijeenkomst is bestemd voor iedereen die betrokken is bij graslandbeheer in het Westerkwartier. Aanmelding via info@gebiedscooperatiewesterkwarties.nl is noodzakelijk. De deelnemers ontvangen nadere informatie over de locatie.

Gebiedsbijeenkomst Levend Landschap Westerzand-Lutjegast
In december 2014 wordt in overleg met ANV De Eendracht, Stichting de Dotterbloem en Staatsbosbeheer een volgende gebiedsbijeenkomst georganiseerd. Dit zal zijn in het gebied Westerzand – Lutjegast. Belangstellenden uit heel het Westerkwartier kunnen zich daarnaast doorlopend aanmelden via info@gebiedscooperatiewesterkwartier.nl o.v.v. Levend Landschap.


unn9874oamed
Levend Landschap op stoom

In het kader van het project Levend Landschap is er volop actie door de gebiedscoöperatie. Eigenaren en beheerders van houtsingels in het Westerkwartier kunnen subsidie ontvangen voor goed beheer van hun houtsingels. Op 15 september jl. is in het gebied Nuis-Niebert een informatiebijeenkomst gehouden. Hier kwam ongeveer 40 man op af. Een aanzienlijk deel van de aanwezigen tekenden hun houtsingels in op kaart om ze te laten inventariseren en opknappen. Niet alleen de subsidie maar vooral ook het praktische maatwerk spreekt aan. Op dit moment vinden de veldinventarisaties plaats op meer dan 25 adressen. Binnenkort ontvangen deze mensen een contract met een aanbod. Deze winter gaat de werkpool met de geïnventariseerde singels aan de slag. In de werkpool werken de agrarische natuurverenigingen, Landschapsbeheer, gemeenten en Staatsbosbeheer coöperatief samen.

Het doel van het project van de Gebiedscoöperatie is 100 kilometer extra houtsingels in het Westerkwartier weer onder goed beheer te brengen. Maar dat is niet het enige. Per 2016 gaat het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en het agrarisch natuur en landschapsbeheer op de schop. Via Levend Landschap krijgt de gebiedscoöperatie de mogelijkheid om een praktische beheerregeling te ontwikkelen voor het gebied. Een simpele en doelmatige regeling die de kwaliteit van het coulisselandschap behoudt en verbeterd.
De vraagstukken die hierbij spelen worden opgepakt door de kenniswerkplaats van de Gebiedscoöperatie. Het gaat om vragen als “Waarvoor is het Brusselse GLB geld bedoeld en hoe meten wij of we het goed besteden?”. Studenten van Van Hall Larenstein hebben een studie gedaan naar de ecologische waarden. Daarbij is een lijstje van Europese doelsoorten gemaakt waarop wij ons in het Westerkwartier kunnen en moeten richten. Vooral qua vogels is er veel te beleven in het singellandschap, soorten als de Gekraagde Roodstaart, Grauwe Klauwier, Kerkuil en Grote Lijster. Als vervolg op de studie organiseerde de kenniswerkplaats op 10 november een bijeenkomst met alle organisaties die veldtellingen doen in het gebied. “Wat en hoe moeten we tellen om aan te tonen dat onze inzet werkt?” en “Wat hebben we daarbij zelf in huis?”. Dit zijn vragen waarmee een volgende groep studenten aan de slag gaat.

Gert-Jan Stoeten
Projectleider Levend Landschap

De bijdragen aan Levend Landschap komen van het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, Provincie Groningen en gemeenten Leek, Marum en Grootegast.


unnadddddmedMarumerlage

Op 5 november vond in de Marumerlage o.l.v. Henk Hut (Staatsbosbeheer) een veldwerkbijeenkomst plaats met medewerkers van Staatsbosbeheer, van de Gebiedscoöperatie Westerkwartier, het Kenniscentrum in Grootegast en studenten. De deelnemers bogen zich in het veld in dichte mist gedurende anderhalf uur over 3 vragen:

Wat verwacht je dat hier ontstaat?
unswswnamedWelke doelen zijn hier mogelijk en wenselijk?
Welke wijze van beheer zou je kiezen, op basis van welke ervaring(en), afweging(en) en referenties?
Inmiddels is er door 4 studenten van van Hall Larenstein uit Leeuwarden een onderzoek gestart naar de mogelijke beheertypen in de Marumerlage. Op 26 november werd door de studenten het veldonderzoek uitgevoerd.

Studenten VHL in gesprek met Nico Boele (Staatsbosbeheer)

 


Healthy Region

Binnen het programma Healthy Region ligt de focus op een groene leefomgeving & gezonde leefstijl, participatie & zorg en duurzaam voedsel. Bij de laatste twee thema’s zijn studenten bezig met twee innovatieve projecten.

Binnen het thema participatie & zorg is een student Finance, Economy & Management van de Hanzehogeschool in Groningen bezig met een afstudeeronderzoek. De doelstelling van zijn onderzoek is de volgende: “adviseren hoe de oprichting van een zorgcoöperatie in een Westerkwartier-dorp kan worden gerealiseerd door in kaart te brengen wat dit vraagt van gemeente, ondernemers en burgers, om de leefbaarheid in dit dorp te verbeteren”. Daarnaast is de maatschappelijke relevantie van dit onderzoek ook erg belangrijk. Als de oprichting van een zorgcoöperatie namelijk succesvol is, dan zal dat de leefbaarheid in het Westerkwartier ten goede komen.

Bij het thema duurzaam voedsel zijn twee studenten Small Business & Retail Management van de Hogeschool in Rotterdam bezig met het opzetten van een informatiesysteem om alle basisinformatie van de spelers in de foodbranche te verzamelen (myPlacebook). Om het systeem te vullen zal er een 2-daagse georganiseerd worden voor leerlingen van het AOC Terra (praktijkopdrachten). Het hoofddoel van deze 2 dagen is telefonisch informatie verzamelen van bedrijven in de foodbranche. De 2 dagen zullen in het teken staan van Food & Carriere, naast het telefonisch benaderen van de bedrijven zullen er ook andere activiteiten plaatsvinden, hierbij kunt u denken aan lezingen en workshops.


unnadefemed
Terugblik:

5 september, raadsexcursie voor de vier Westerkwartier gemeenten. Door middel van een bus toer de raadsleden en burgemeesters en wethouders een beeld geven wat de Gebiedscoöperatie voor het Westerkwartier kan betekenen (Zie foto).
15 september, informatiebijeenkomst Nuis-Niebert voor het project Levend Landschap. Uitleg over de mogelijkheden voor het beheer van houtsingels.
5 november, veldwerkbijeenkomst Marumerlage. Mensen met verschillende expertises bespreken enkele vragen en delen daarbij hun kennis.
10 november, monitoring bijeenkomst project Levend Landschap. Een startbijeenkomst met mensen die een bijdrage kunnen/willen leveren gedurende het project. De hoofdvraag die naar voren kwam: Kunnen we structureel de resultaten van de beheer inspanningen in het coulisselandschap ZWK, op het vlak van biodiversiteit in beeld brengen? Daarnaast is er geïnventariseerd wat er in het Westerkwartier al gebeurd op het gebied van monitoring.
10 november, werkbezoek Statenfractie ChristenUnie. Het werkbezoek begon bij Multifunctioneel Centrum de Gaveborg in Oostwold waar Hans Bergsma een uitleg gaf over de Gebiedscoöperatie. Daarna was er nog een gezamenlijke wandeling met de Statenfractie en het Groninger Landschap bij de Lettelberterpetten.